Blues Pour Boris

August, 2021
AMRN066-LP4
LP
Price: 
25.00
Mario Mariotti

Musiche ispirate dal romanzo La Schiuma dei Giorni di Boris Vian

Boris Vian est né au milieu de deux antagonismes : le jazz et le surréalisme. On sait où son cœur le portera. Nanti d’une trompette dès l’âge de quatorze ans, il adhère bientôt au Hot Club de France, et va assister à divers concerts de jazz. Grâce à Duke Ellington qu’il écoute sur scène à dix-neuf ans, il signe sa totale adhésion à cette musique issue de l’esclavage et du racisme envers les Noirs. Génie précoce, qui allie sciences et techniques, écriture de poésies et de fictions, Boris Vian ne lâche pas pour autant sa trompette. Jazzman de niveau très respectable, il passera sa vie adulte à écrire aussi des chroniques de jazz, toutes percutantes d’humour et de vérité.

L’Écume des jours (1946) est la quintessence de tous ses penchants artistiques. Gilbert Pestureau l’avait à juste titre qualifié de « roman ellingtonien ». C’est cette fiction fortement jazzée qui a inspiré la partition composée par le trompettiste Mario Mariotti. Sa musique déconstruite et lyrique à la fois nous plonge avec ravissement dans le tourbillon des sensations et émotions que continue de susciter ce chef-d’œuvre de modernisme et d’inventivité.

Marc Lepprand

Boris Vian nasce al centro fra due antagonismi: il jazz e il surrealismo. Sappiamo dove lo porterà il suo cuore. In possesso di una tromba dall’età di quattordici anni, entra presto a far parte dell'Hot Club de France, e ha occasione di assistere a vari concerti jazz. Grazie a Duke Ellington, che ascoltò dal vivo all'età di diciannove anni, firmò la sua totale adesione a questa musica nata dalla schiavitù e dal razzismo nei confronti dei Neri.
Genio precoce, che combina scienza e tecnologia, poesia e narrativa, Boris Vian non abbandonerà la sua cornetta. Jazzista di livello più che rispettabile, trascorrerà la sua vita adulta scrivendo brillanti cronache jazz, traboccanti di humor e verità.

L’Écume des Jours (1946) è la quintessenza delle sue plurime inclinazioni artistiche. Gilbert Pestureau l'ha giustamente definito un "romanzo ellingtoniano". È questa narrativa fortemente jazzistica che ha ispirato la partitura composta dal trombettista Mario Mariotti. La sua musica, destrutturata e lirica allo stesso tempo, ci immerge piacevolmente nel vortice di sensazioni ed emozioni che questo capolavoro di modernismo e inventiva continua ad evocare.

Marc Lepprand

Questo LP da 180 gr. è un’edizione limitata di CENTO COPIE numerate a mano

 

 

Reviews

Vinylmine
Ponthas Troussas

Για τις σχέσεις του μεγάλου γάλλου συγγραφέα και άλλα πολλά Boris Vian (1920-1959) με την jazz θυμάμαι να γράφει από πολύ παλιά στο περιοδικό Jazz & Τζαζ ο Σάκης Παπαδημητρίου (τουλάχιστον σε τρία διαφορετικά τεύχη). Περίπου τότε, λίγο μετά τα μέσα του ’90 εννοώ, είχα αγοράσει για πρώτη φορά και δίσκο του Boris Vian, ένα γαλλικό LP, με τίτλο το όνομά του, σε πράσινη Philips (από το 1963, εξ όσων μόλις επιβεβαίωσα), με διάφορες ηχογραφήσεις (ανάμεσα και το περίφημο αντιπολεμικό “Le déserteur”) και συνεργασίες του, με τις ορχήστρες του JimmyWalter, των Magali Noël & Alain Goraguer, του André Popp κ.ά. 

Εν ολίγοις, ο Boris Vian ζούσε για την jazz (και όχι μόνο γι’ αυτήν φυσικά), ενώ είναι άπειρες οι σχετικές μαρτυρίες και τα ντοκουμέντα, που το επιβεβαιώνουν. Ένα τέτοιο (ντοκουμέντο) αποτελεί και το μυθιστόρημά του “L'Écume des Jours” (1946-47), που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στα ελληνικά, ως «Ο Αφρός των Ημερών», από τις εκδόσεις Γράμματα το 1979. Στο οπισθόφυλλο της εν λόγω έκδοσης διαβάζουμε:
«Εκείνο που έχει σημασία στη ζωή είναι να κρίνει κανείς τα πάντα a priori. Φαίνεται, πραγματικά, ότι οι μάζες έχουν άδικο και τα άτομα έχουν πάντα δίκιο. Ας μη βιαστούμε ωστόσο να εξάγουμε κανόνες συμπεριφοράς απ’ αυτό το αξίωμα: δεν είναι ανάγκη να διατυπώνουμε τους κανόνες για να τους ακολουθούμε. Δυο πράγματα υπάρχουν μόνο: ο έρωτας κάθε λογής, με όμορφες κοπέλες κι η μουσική της Νέας Ορλεάνης ή του Ντιούκ Έλινγκτον. Τα υπόλοιπα θα ’πρεπε να πάψουν να υπάρχουν, γιατί τα υπόλοιπα είναι αντιαισθητικά και οι λίγες σελίδες που ακολουθούν, σαν απόδειξη, στηρίζονται στο γεγονός ότι ολόκληρη η ιστορία είναι αληθινή, αφού την έπλασα εγώ με την φαντασία μου από την πρώτη μέχρι και την τελευταία λέξη. Η υλική της πραγματοποίηση αποτελείται ουσιαστικά από μια πλάγια προβολή της πραγματικότητας πάνω σ’ ένα παραμορφωμένο επίπεδο αναφοράς με ακανόνιστους κυματισμούς. Όπως βλέπετε πρόκειται για βολικό σύστημα, και το συνιστώ ανεπιφύλαχτα...».
Το συγκεκριμένο βιβλίο, «Ο Αφρός των Ημερών», κυκλοφορεί και τώρα σε εκδόσεις Νεφέλη (2013), περαιτέρω έχει διασκευαστεί και μετατραπεί σε κόμικ από τους Jean David Morvan και MarionMousse (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Γνώση, το 2012), ενώ υπάρχει και η σχετική γαλλική ταινία, σε σκηνοθεσία MichelGondry, από το 2013, η οποία είχε προβληθεί εκείνη την εποχή και στην Ελλάδα.

 

Τέλος πάντων, είναι μεγάλη η ιστορία του Boris Vian (μόνο για την σχέση του με την jazz να ασχοληθεί κανείς... αρκεί), όπως και του εν λόγω μυθιστορήματός του ειδικότερα, και εδώ, τώρα, στο άλμπουμ “L'Écume des Jours / Blues pour Boris” (2021), έχουμε μία επέκταση αυτής της ιστορίας, καθώς ο ιταλός συνθέτης, κορνετίστας (και περκασιονίστας) Mario Mariotti, επηρεασμένος από το βιβλίο, μάς παρουσιάζει στην γνωστή μας Amirani Recordsαυτή την αξιοπρόσεκτη δουλειά, συνεργαζόμενος με τους GianniMimmo σοπράνο σαξόφωνο, Emiliano Turazzi κλαρινέτο & μπάσο κλαρινέτο, Laura Faoro μπάσο φλάουτο, Luca Segala τενόρο & σοπράνο σαξόφωνα και Walter Prati βιολοντσέλο. Καλοί και γνωστοί μουσικοί, εν ολίγοις, με πολλές επιμέρους συνεργασίες, που επιχειρούν να ανασυνθέσουν, ας το πούμε κι έτσι, κάτι από την ατμόσφαιρα του βιβλίου του Boris Vian, ανακατεύοντας στοιχεία της jazz της εποχής του («ελινγκτονικά» και όχι μόνο), μαζί με πιο «ελεύθερες» προσεγγίσεις, στη βάση των λογοτεχνικών αναζητήσεων του συγγραφέα, που μπορεί να εκκινούσαν από τον François Rabelais και τον Lewis Carroll, φθάνοντας μέχρι την Παταφυσική του Alfred Jarry και τον σουρεαλισμό.
Μουσική εμπνευσμένη από το μυθιστόρημα λοιπόν, που ξεκινά απλά και «ελινγκτονικά», με την διασκευή του “Mood indigo” (και που επαναλαμβάνεται σαν διάλειμμα ακόμη δύο φορές), με τα υπόλοιπα εννέα tracks να αποτελούν πρωτότυπες συνθέσεις, δημιουργώντας γενικώς μία παράξενη ατμόσφαιρα – με μουσικά στοιχεία ποικίλα, από «δωματίου» μέχρι improv και από bluesμέχρι «ελαφρά», τα οποία, έτσι όπως διαδέχεται το ένα track το άλλο, δημιουργούν ένα τζαζ παλίμψηστο, λυρικό και αποδομημένο συγχρόνως, που προσιδιάζει στον ευφυή χαρακτήρα του αναγνώσματος.
Ένα ξεχωριστό τζαζ άλμπουμ λοιπόν, με ιδιότυπη αφετηρία, φτιαγμένο από ένα συγκρότημα κορυφαίων μουσικών, με καταγραμμένη ιστορία.

avant Music News
Daniel Barbiero

Although very different in sound and inspiration, these two new releases from the Amirani label have something in common: both are homages to creative figures.

Mario Mariotti’s Blues for Boris was inspired by Boris Vian, a writer associated with the Sartre circle in postwar Paris. Vian also was a trumpet player who was active in Paris’ hot jazz scene. Mariotti combines both sides of Vian’s creative life by basing the album’s music on oblique, often deliberately indecipherable reworkings of the melody to Mood Indigo as well as on pages of Vian’s 1946 novel L’Écume des jours (translated into English as Froth on the Daydream)–one of whose characters is a certain Jean-Sol Partre. Although Mariotti takes Duke Ellington as his starting point, he pushes the music beyond its roots in swing and into the territory of contemporary composition, playing techniques and orchestration, giving the sound a unique mix of melody and abstraction, of monophony and polyphony, of freedom and constraint. Also unique is the configuration of the ensemble put together for the recording which includes, besides Mariotti’s cornet, soprano saxophone, clarinet/bass clarinet, bass flute, tenor saxophone, and cello.

Credits: 

Mario Mariotti _ cornetta & piccole percussioni
Gianni Mimmo _ sax soprano
Emiliano Turazzi _ clarinetto basso & clarinetto
Laura Fraoro _ flauto basso
Luca Segala _ sax tenore & sax soprano
Walter Prati _ violoncello

Musica di Mario Mariotti
*Mood Indigo di Ellington, Mills, Bigard (rielaborato da Mario Mariotti)
Registrati il 20 Dicembre 2020 e il 16 Gennaio 2021 presso Fonologie Monzesi, Monza, Italia
Tecnico del suono, mixing, mastering _ Massimo MaksFaggioni
Graphic design _ Alessandro Marchesi
Note di copertina _ Prof. Marc Lepprand, University of Victoria, Canada
Inserto _ Le citazioni testuali riportate all’interno sono tratte da La schiuma dei giorni di
Boris Vian nella traduzione di Gianni Turchetta (@ Marcos y Marcos 1992, 2010, 2018)
Fotografia _ Sánta István Csaba
Produzione _ Mario Mariotti e Gianni Mimmo per Amirani Records

Un ringraziamento particolare ai musicisti che hanno reso possibile questo progetto
Ringraziamenti speciali a Marcos y Marcos e Gianni Turchetta
Un autre merci spécial à Boris Vian sans les paroles duquel cette musique n’existerait pas